درب های قدیمی، نمادهایی زیبا از معماری اصیل ایرانی

 

معماری ایرانی سابقه ای به قدمت حدود 5 هزار سال قبل از میلاد مسیح دارد. این معماری دارای خصوصیاتی است که در مقایسه با معماری سایر کشورهای جهان از ارزشی خاص برخوردار است. این هنر اصیل در تار و پود زندگی مردمان زمان قدیم وجود داشته است و اندک خانه هایی که از آن زمان در گوشه و کنار شهرها باقی مانده است، گویای این شکوه و زیبایی بی نظیر و نماد فرهنگ و هنر اصیل ایرانی هستند. در طراحی هر جزء از این خانه ها فلسفه ای وجود داشته و به زیبایی و تزئینات توجه ویژه ای شده است. یکی از باورهای مردم ایران زندگی شخصی و حرمت آن بوده که این امر به گونه ای خود را در عناصر مختلف معماری خانه های قدیمی نشان می دهد. ﺩﺭ ﻣﻌﻤﺎﺭی ﺩﻭﺭه ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺳﺮﺩﺭ منازل یکی ﺍﺯ ﺍﺟﺰﺍی ﺍصلی ﻭﺭﻭﺩیﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ می ﺭﻓته است ﻭ خانه ها دارای ﺳﺮ ﺩﺭهای مجللی ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺁنها ﺍﻧﻮﺍﻉ ﻛﺘﻴﺒﻪ ها ﻗﺮﺍﺭ می گرفتند.ﺩﺭ اوایل دوره پهلوی ﺑﺎ ﮔﺮﺍﻳﺶ ﺯﻳﺎﺩ ﺑﻪ ﺳﺒﻚ ﺑﺎﺳﺘﺎنی، سر در منازل به نمادهای ایران باستان منقش شد. ﺩﺭ ﺩﻭﺭه پهلوی ﺩﻭﻡ ﺑﺎ ﺑکارگیری ﻣﻌﻤﺎﺭی ﻏﺮبی، تزئینات ﻧﻤﺎی ﻭﺭﻭﺩیﻫﺎ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺳﺎﺩگی ﺭﻓﺖ ﻭ کتیبه ها به تدریج از ورودی منازل حذف شد. در این نوشتار سعی داریم عناصری را که گذشتگان در طراحی ورودی خانه ها استفاده می کرده اند، معرفی کنیم.

 

آستانه

در قسمت پایین چارچوب درب های ورودی، برآمدگی کوچکی وجود داشت که نقش مرز بین داخل خانه و فضای بیرونی را ایفا می کرد. در هنگام بارندگی، این آستانه به عنوان سدی برای در برابر ورود آب به داخل خانه عمل می کرده است. در دوران مختلف تاریخ آستانه در دارای ارزش و اهمیت ویژه ای بوده است. به طور نمونه در دوره ای از تاریخ هیچ کس حق نداشت بر روی آستانه در پا بگذارد. حتی در دوره صفویه بوسیدن آستانه عالی قاپو امری کاملا معمول بود و تنبیهات خاصی برای فرد خاطی در نظر گرفته می شد.

 

سر در ورودی

معماری زیبای درب های ورودی با یک هلال تزئینی جلوه زیباتری پیدا می کرد. سر در ورودی علاوه بر نمای زیبا معمولا به عنوان مانعی برای ریزش برف در زمستان و نیز تابش مستقیم آفتاب در تابستان در نظر گرفته می شده است. سر در ورودی به کاشی هایی با آیات قرآنی یا عبارات مذهبی منقش بوده است تا افراد خانه و نیز مهمانان هنگام رفت و آمد از زیر آنها عبور کنند.

 

کوبه های مخصوص زنان و مردان

درب های قدیمی معمولا دو لنگه یا دو لته بودند و روی هر کدام از آن ها کلونی جود داشت که با دیگری فرق می کرد. شخصی که قصد ورود به خانه را داشت با به صدا درآوردن کوبه مخصوص خود، جنسیت خود را به افراد داخل خانه اطلاع می داد. کوبه های حلقه ای که صدای زیری داشتند مخصوص زنان و کوبه های چکشی با صدای بم مخصوص مردان بودند. با این کار صاحب خانه متوجه جنسیت مراجعه کننده می گردیده و به اقتضای آن یکی از ساکنین به پاسخگویی برمی آمده است.

 

رف

رف ها، سکوهایی بودند که در جلوی درب های ورودی خانه ها به منظور نشستن می ساختند. همسایه ها از رف های جلوی منازل برای گفتگو با یکدیگر هنگام اوقات فراغت استفاده می کردند.

 

درگاه

فضای کوچکی در ورودی خانه های ایرانی وجود دارد که دور درب ورودی را احاطه کرده است. دو طرف درگاه به دیوار محدود می شود و چارچوب درب داخل آن قرار می گیرد. درگاه دارای یک طاق قوسی شکل یا افقی است که به آن نعل درگاه می گویند.

 

 

 

 

 

 

خواندن 306 دفعه
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سبلان درب

گروه صنعتی سبلان درب مهر یکی از بزرگترین تولیدکنندگان درب های ضد سرقت، داخلی، لابی و ضد حریق کشور می باشد. آنچه که در این مجموعه خلق می شود حاصل تلاش نیروهای متخصص و کارآمد ایرانی است.

سبلان درب با شماست

تماس با سبلان درب مهر

تهران، فلکه دوم صادقیه، بلوار فردوس شرق، جنب مخابرات آیت الله کاشانی پلاک 192، ط5، واحد 14 شرکت سبلان درب

تلفن: 44074786 - 021
....... 44074712